عباس قديانى

400

فرهنگ جامع تاريخ ايران ( فارسى )

همراه خود برد . راولينسن پس از نسخه‌بردارى از كتيبه گنج‌نامه همدان در مدت اقامت سه سالهء خود در كرمانشاه شروع به استنساخ قسمتى از كتيبه‌هاى ميخى بيستون كرد و در اين ايام به علت تيرگى روابط بين ايران و انگلستان راولينسن مأمور سياسى قندهار گرديد و بعد از انجام مأموريت خود در سال 1259 ه . ق . قسمت ديگرى از كتيبه‌هاى بيستون را نسخه برداشته و سرانجام به قرائت خط ميخى و پيدا كردن كليد آن موفق شد . از وى آثار زيادى باقى مانده است ، از جمله كتيبه‌هاى ميخى بيستون . راوندى ابو بكر محمد راوندى مورخ مشهور كه در تاريخ سلجوقيان اهميتى خاص دارد . كتاب وى راحة الصدور ، كه وقايع ابتداى ظهور سلجوقيان تا انقراض آنان به توسط خوارزمشاهيان را در برمىگيرد . مؤلف ، اين كتاب را به نام كيخسرو بن قلج ارسلان از سلاجقهء روم تأليف كرده است . راونديان فرقه‌اى كه در سال 140 ه . ق . در پيرامون كاخ هاشميهء بغداد سر به شورش برداشتند . در واقع اين شورش عكس العملى در برابر قتل ناجوانمردانهء ابو مسلم خراسانى بود . افراد فرقهء مزبور به اين عنوان كه منصور خليفهء خداوند ايشان است و قصد دارند به حضورش رسيده او را سجده كنند . روانهء بغداد شدند . آنگاه در پيرامون كاخ مسكونى منصور واقع در هاشميه گرد آمدند و ناگهان بر وى حمله بردند . چيزى نمانده بود كه منصور به دست ايشان كشته شود . اما خليفه گريخت و ملازمانش هجوم‌كنندگان را مورد حمله قرار داده دويست تن از آنان را هلاك و گروهى از رهبرانشان را دستگير كردند . گروهى باقى مانده با عملياتى متهورانه زندانيان را رها ساخته حمله بر كاخ خليفه را از سر گرفتند . اما با رسيدن سپاهيان منصور آنان نيز پراكنده شدند . طبرى نقل مىكند كه اين فرقه تا آغاز قرن چهارم هجرى وجود داشتند ، و علاوه بر اعتقاد به تناسخ و مظهريت آراء مزدك را نيز دربارهء زنان پذيرفته بودند . افراد فرقهء مزبور خود را صاحب نيروى اعجاز مىدانستند . ربابه مرعشى 1270 ش . از نخستين زنان آموزگار . وى همسر سيد على شمس المعالى - پزشك ناصر الدين شاه قاجار ( 1264 - 1313 ق . ) و مادر درة المعالى بود . در آن زمان هيچ‌گونه مدرسه‌اى براى زنان وجود نداشت ، از اين‌رو ربابه در خانه‌اش كلاس درس براى زنان داير كرد و خود به آموزش پرداخت . اين اقدام او كه در آن زمان عجيب مىنمود با مخالفت گروهى از مردم مواجه شد و براى وى و شركت‌كنندگان مزاحمتهايى ايجاد كردند . ربابه سيزده سال پيش از آنكه رسما مدرسه دخترانه‌اى در تهران ايجاد شود در سال 1270 شروع به آموزش زنان نمود . رپيت وين‌گاه ( Repithwingah ) از تقسيمات نماز شبانه‌روزى در دين زرتشت كه موقع آن نيم‌روز تا سه ساعت بعد از ظهر است . رتبيل - زنبيل يا زنبيل ، لقب حكمرانان سيستان . رته ئشترو گروه دوم رسم طبقاتى در عصر اوستايى شامل جنگجويان و سپهبدان و دلاوران .